Wat houdt de “Verplichtstelling XBRL/Groot” in?

Verplichtstelling XBRL-groot

Vanaf boekjaar 2025 geldt er een belangrijke verandering voor grote ondernemingen in Nederland: zij worden verplicht hun jaarrekening digitaal te deponeren bij de Kamer van Koophandel, in een gestandaardiseerd XBRL-formaat. Deze verplichting staat bekend als de “Verplichtstelling Groot” en “XBRL groot” en heeft gevolgen voor bedrijven, accountants en softwareleveranciers.

Wat betekent dit precies?

De verplichting houdt in dat grote rechtspersonen hun jaarrekening en de bijbehorende documenten (zoals bestuursverslag en accountantsverklaring) digitaal moeten indienen via de SBR/XBRL-standaard. Dat mag op basis van SBR Assurance (en dus de Nederlandse Taxonomie) zoals we dit ook kennen voor middelgrote rechtspersonen. Echter, als er wordt gerapporteerd op basis van IFRS of als de rechtspersoon verplicht is om duurzaamheid te rapporteren (CSRD) dan moet er gedeponeerd worden op basis van iXBRL.

Inline XBRL (iXBRL) wordt recent ook wel aangeduid met“SBR Report Package”. Voor veel mensen is iXBRL nog een onbekende techniek. Het formaat is zowel leesbaar voor computers als voor mensen wanneer het in HTML wordt weergegeven. Dit maakt één digitaal document mogelijk dat zowel een opgemaakt jaarverslag is, als een gestructureerd databestand voor geautomatiseerde verwerking.

De verplichting geldt vanaf boekjaren die starten op of na 1 januari 2025. Voor ondernemingen betekent dit dat de eerste digitale deponering in de praktijk in 2026 plaatsvindt, omdat de jaarrekening na afloop van het boekjaar wordt vastgesteld.

Wanneer ben je “groot”?

De wet onderscheidt ondernemingen in vier categorieën: micro, klein, middelgroot en groot. Een rechtspersoon valt in de categorie “groot” wanneer deze twee jaar achter elkaar voldoet aan ten minste twee van de drie onderstaande criteria:

1. Balans (activa) groter dan € 25 miljoen
2. Netto-omzet groter dan € 50 miljoen
3. Meer dan 250 werknemers in dienst

Ook dochterondernemingen van grote ondernemingen kunnen onder deze verplichting vallen (in het verleden hoefden middelgrote rechtspersonen die onderdeel zijn van een groep met een grote moeder in sommige gevallen niet digitaal te deponeren), evenals ondernemingen die gebruikmaken van vrijstellingen zoals artikel 403 of 408 BW. 

Waarom deze verandering?

De overstap naar digitaal deponeren heeft meerdere doelen. Allereerst draagt het bij aan efficiëntie en digitalisering: gegevens kunnen sneller en foutloos verwerkt worden. Daarnaast verbetert het de vergelijkbaarheid van jaarrekeningen, omdat alle ondernemingen dezelfde gestandaardiseerde structuur gebruiken. Dit maakt analyses door toezichthouders, banken en investeerders eenvoudiger.

Tegelijkertijd sluit de verplichting aan bij Europese regelgeving (IFRS, CSRD), die bedrijven verplicht informatie digitaal te rapporteren met iXBRL-technieken.

Wat betekent XBRL groot in de praktijk?

Voor ondernemingen en accountants verandert er vooral de manier van werken. De inhoudelijke eisen aan de jaarrekening blijven hetzelfde, maar het aanleveren gebeurt digitaal in XBRL. Dit vraagt om:

• Software die -waar nodig- iXBRL ondersteunt, zodat jaarrekeningen volgens de juiste taxonomie worden opgesteld.
• Tagging van gegevens, waarbij balans, W&V, kastroom en toelichting eigen vermogen worden “gelabeld” volgens een gestandaardiseerde lijst (de taxonomie).
• Digitale ondertekening en verzending via de officiële kanalen, zoals Digipoort.

Er kan sprake zijn van extra werk, doordat bij concerns ook de groepsjaarrekening meegestuurd moet worden. Rapportages die in het buitenland in PDF-vorm worden gemaakt, moeten nu ook in de Nederlandse XBRL-structuur terechtkomen.

De accountant speelt hierbij een nieuwe rol: hij of zij moet controleren of de tagging correct is uitgevoerd en de digitale rapportage betrouwbaar is. Dat betekent dat ook de accountantsverklaring digitaal moet worden toegevoegd en ondertekend.

Wat blijft hetzelfde?

Hoewel de techniek verandert, blijven de wettelijke inhoudelijke verplichtingen rond verslaggeving bestaan. Grote ondernemingen moeten dus nog steeds voldoen aan de regels over de inhoud van de jaarrekening, alleen de wijze van indienen verandert.

Een grote groep ondernemingen heeft door de wijzigingen met het Omnibus-pakket van de Europese Commissie (extra criteria, 1000+ medewerkers) geen CSRD-rapportageverplichtingen. In die situaties is iXBRL nog geen vereiste en kan de SBR Assurance-methodiek toegepast worden. Uiteraard met een ander entrypoint dan bij middelgroot.

Hoe kun je je voorbereiden?

Het is raadzaam dat ondernemingen nu al beginnen met de voorbereiding. Zo voorkomen bedrijven dat ze in 2026 voor verrassingen komen te staan. Belangrijke stappen zijn:

• Vaststellen of de onderneming voldoet aan de criteria voor “groot” en of IFRS/CSRD van toepassing is.
• Waar nodig overleggen met softwareleveranciers over de implementatie van iXBRL en de juiste entrypoints.
• Processen inrichten voor tagging, digitale ondertekening en tijdige deponering.

Tegelijkertijd geven deze stappen nog een hoop vraagtekens. Op 30 oktober 2025 organiseert PKIsigning daarom in samenwerking met FullFinance en SBR Nexus het event ‘SBR – van verplichting naar de praktijk’, waarin samen met de top-50 accountantskantoren wordt uitgediept welke stappen gezet kunnen worden.

Meer informatie: Themapagina “XBRL groot” of plan een meeting met een expert.